De vier muren binnenstebuiten keren
studio-project 2009I have been invited by Anet van de Elzen, the guest curator of Punt WG, to work one week, from 23 until 29 November, in a studio in Amsterdam to develop an artperformance. On Friday 27 November 20:30 everybody is welcome to see the result and afterwards there will be a talk about the procces and there will be time for questions. More information will follow in Dutch.
INFO:
Viviane Rose, beeldend activist & filosoof, heeft zich laten vangen. In een atelier gaat ze een week lang tussen vier muren de buitenwereld overdenken om tot een activistische kunstperformance te komen. Zal ze van binnen naar buiten werken of buiten naar binnen halen? Zal ze zich als een opgesloten dier voelen en uitbreken, een actie naar buiten toe wagen, of winnen haar filosofische overwegingen het tot het maken van een performance waarin de buitenwereld zich uit? Hoe dan ook, ze zal haar statement verbeelden.
Flyer: (klik op plaatje, nog 1 keer om in te zoom)
WEBLOG:
DAG 7: VIVIANE ROSE
Amsterdam, maandag 30 november, 00:32
Vandaag alles wat uitgepakt was weer ingepakt. De herinneringen zijn de restanten in de prullenbak, een weblog en dat wat ik mee de trein, Den Haag inneem. De ruimte is klaar voor de volgende werkperiode, voor Nina Boas.
KNAL PATS BOEM!
DAG 6: BALLONNEN BLOEDBAD (VOOR EN NA HET 'FEEST')
Amsterdam, zaterdag 28 november, 14:15
Vandaag voelt als een dag van afronding. Gisteren was het resultaat. Zelf ben ik zeer tevreden met de performance, concept en uitvoering, de werkperiode, de ruimte en de gastvrijheid. Minder was de zeer lage opkomst. Enthousiaste reacties hebben zich verruild tot andere afspraken gemaakt.
Als kunstenaar moet je blij zijn met een ieder die komt, en dat ben ik ook wel, maar ik maak werk om te laten zien en dan bedoel ik ook te echt: te laten zien. KOM MAAR MEUTE! Activistisch of niet, maakt mij niet uit of ik het wil laten zien. Alleen het effect zal naar verwachting anders zijn.
Daarom treed ik nu ook graag zowel figuurlijk als letterlijk buiten de kunst. Het is mij te klein. En als mensen zeggen dat het niet kan, tja dat zeggen mensen altijd als iets nieuw is en anders wordt gedaan. Als ik zo zal denken, dan kom ik nergens. Alleen wordt ja-knikken meer gewaardeerd en soms, eigenlijk vaak, heb ik gewoon geen zin in kritiek. Vind wat je vindt, dat is belangrijk, maar zeg mij niet hoe ik het moet doen.
Liever had ik het nagesprek een dag erna gehad. Uiteraard is dat lastig om voor elkaar te krijgen en is het dan niet vers meer. Het voelt echter alsof er gesproken wordt over je kindje waarvan je net bent bevallen. Er wordt verteld wat ze van je kindje vinden of hoe je het had moeten krijgen en moet gaan opvoeden. Niet dus altijd onterecht, maar het neemt iets weg van het moment, gewoon de pure ervaring. Zowel van mij als van de toeschouwer. Niet met het beeld gaan ze naar huis, eerder met het nagesprek. En dat is net niet wat ik wil. Weer een ervaring rijker.
Het is anders als mensen achteraf gewoon op je af komen dan ervoor te gaan zitten. Hoewel het nagesprek mijn eigen keuze is en past bij een eindresultaat van een werkperiode, zal ik het nagesprek voortaan niet organiseren of misschien via een weblog, waar mensen kunnen reageren. Een lezing over mijn werk met vragen achteraf vind ik iets anders en super om te doen.
Vooraf bij performances wordt er vaak gevraagd of ik zenuwachtig ben, waar ik alleen zenuwachtiger van wordt, maar achteraf denken veel, oh dan is het voorbij. Terwijl ik dan emotioneler betrokken ben met de toeschouwer, performance en het thema van het werk. Tevens natuurlijk hoop je dat het goed ontvangen is en het geraakt heeft.
Kom a.u.b. wel op mij af na een performance. Ik heb dat contact graag, alleen begrijp dat het soms lastig is voor mij om direct te antwoorden. Hoe ik iets vond gaan, kan ik soms niet zeggen, omdat ik er nog ergens middenin zit. Het is meer dan een vorm, het is een passie, ambitie, een ideaal en mee van dat soort woorden.
Na een bevalling (dit is de mijne) wil ik, zoals vandaag, even uitpuffen en bijkomen en dan morgen weer: NEXT!
Bij het begin ging de deur open en konden mensen binnen komen terwijl het geluid van dieren en machines uit slachthuizen hoorbaar was. Pas toen de deur dicht ging, ging ik met het dienblad rondlopen. Daarop lagen verpakte stenen, op het papier stond: "Wat eet je dan? Stenen? Buiten ging ik op de schommel: "Ik heb het zo druk met andere dingen.
DAG 5: KNALLEND RESULTAAT (HOPELIJK EN VOOR EEN DEEL ZEKERLIJK)
Amsterdam, vrijdag 27 november, 16:37
Het is resultaat dag. De voorbereidingen zijn nog in volle gang, maar vanavond is het zover. Een soort van feestje. (Meer verklap ik niet, want dan moet je maar komen.)
Gaan mensen binnen komen, nemen ze de kunstperformance weer met hun mee naar buiten? Het is uiteraard afwachten en gewoon 'Mijn ding doen'. ('Mijn ding doen', is misschien wel een van die wazige hippe nieuwe termen, maar het werkt toch best aardig als je het woordje 'mijn' erin benadrukt. Tevens ergeren te veel mensen aan alles wat nieuw is en vooral nog een jongeren uitsprak is.)
Binnen drie dagen een performance bedenken is mij niet nieuw. Nooit eerder was echter de deadline zo dichtbij. De voorbereidingen zijn gelukt, nu de performance nog.
DAG 4: DE MUREN VERLEIDEN
Amsterdam, donderdag 26 november, 16:54
Naar het café hier om de hoek ben ik geweest en heb ik wat gevraagd en gekregen en later ben ik naar het Vondelpark gegaan en heb ik wat gezocht en gevonden. Wat? Dan moet je morgen maar komen kijken.
Video: De Muren Verleiden (Vannacht toen ik wilde slapen, maar niet sliep, bedacht.):
DAG 3: CENTIMETERS WEGHALEN TUSSEN KUNST(ENAAR) EN PUBLIEK
Amsterdam, woensdag 25 november, 22:08
Vandaag heeft mij in somberheid gevangen. Het weer kan ik tot schuldige verklaren, maar dat zou alleen zijn om er makkelijk vanaf te komen. Het is eerder het binnen zijn en niet de benen strekken, dus ben ik naar buiten gegaan en heb mezelf bewust gemaakt van die benen van mij. De Hema bezoeken fleurt mijn kunstperformance van vrijdag op. Eerst nog even twee jongens die op elkaar insloegen gezien en een man op de fiets die tussen beiden kwam.
Vandaag weer contact gehad met mensen waar ik om geef. Mijn somberheid ging weg waar de vrolijkheid mij tegemoet kwam.
De kritische blikken en woorden van de 'kenners' van de kunst, docenten en dergelijke hebben zich steeds meer vervangen door mensen om mij heen en diegenen die buiten de wereld van de (beeldende) kunsten staan. Hun feedback vertelt meer over hoe ze een idee van mij ervaren, wat ze ervan vinden dan dat het kritisch te noemen is en vertelt wat ik dan wel of niet moet doen. Uit hun woorden haal ik mijn eigen ideeën.
Mijn werk blijft eigen. Ze brengen mij, en daar ben ik dankbaar voor, veelal onbedoeld op het juiste pad. Dan kom ik tot een dit-is-het gevoel. Sommigen hebben regie nodig, sommigen kritiek, ik heb extra ogen de wereld in nodig en een (extra) blik op mijn concept.
Mijn eigen onderzoekje vandaag ging over het binnen en het buiten zijn van de kunst en daarmee de kunstenaar of de kunstenaar en daarmee de kunst. Waar ik het meest over in zit, is dat het publiek, de toeschouwer, veelal in het gesprek in de kunstwereld wordt vergeten. Vermeden zelfs...? Terwijl zij volgens mij een essentieel onderdeel zijn van waarom er kunst is en vooral geopenbaard wordt. Ik zeg wel vaker: mijn werk bestaat pas met de toeschouwer.
Als ik luister naar het publiek betekent dat nog niet dat ik hun commentaar/reacties blindelings overneem. Als iemand zegt dat iets kantje boord is, kan mijn reactie zijn dat 'kantje boord' nog sterker zichtbaar te maken in mijn werk of volledig overboord te gaan. Dan nog doe je iets met de reactie van het publiek.
Soms (en met deze opmerking ga ik geen vrienden maken) vind ik kunst een veredelde hobby. (Lees het 'soms'!) Een hobby is voor best veel mensen belangrijker dan hun baan en komt er veel passie aan te pas. Dus we moeten dat niet onderschatten en onderwaarderen.
Je kunt je je dan echter wel afvragen wat de waarde van kunst is naar buiten toe, als het publiek zo secundair is. Als het meer een individuele behoefte is, dan een behoefte om te delen. (Lees hier het 'meer'. Ik begrijp dat elke kunstenaar anders is, maar ik vind het wel een belangrijk onderwerp om eens onder de loop nemen en niet weg te wuiven als een secundair onderwerp.)
Het hobbymatige wordt enigszins gestimuleerd door academies en andere instanties. Vaak wordt er gevraagd naar motivaties en naar ambities wordt niet tot nauwelijks gekeken. Motivatie zegt iets over passie van het maken van je werk, maar niet over of je er iets meer mee kan. Passie heb ik ook voor wandelen, reizen en seks, maar daar maak ik niet mijn werk van.
Een kunstenaar vertelde mij dat ze net vandaag nadacht over wat haar werk voor het publiek betekende. Dat vind ik een hele gezonde vraag. Je hoeft niet altijd direct antwoord en je werk hoeft zich niet gelijk aan het antwoord te voldoen. Iets kan groeien. Je moet bij jezelf blijven, maar om de zoveel tijd vragen stellen of zich laat doorvloeien in je werk, is volgens mij gezond.
De afstand tussen het publiek en kunst kan door hun niet te negeren in ieder geval een paar centimeters verminderen.
Ik heb vandaag de antwoorden van mensen op mijn vragen op de camera vastgelegd. Er kwamen interessante antwoorden voorbij, om over na te denken. Morgen wil ik daar verder mee en later wil ik daarvan een compilatie maken, maar ik pin mij nergens aan vast, dus laat ik mij dat ook niet doen.
Soms staat mijn eigen ideeën een goed onderzoek in de weg, maar het is ook een onderzoek om meer te weten wat er speelt en hoe ik daar weer op in kan spelen.
De vragen:
– Moet kunst tussen de vier muren blijven of meer naar buiten toe treden?
– Er heerst veelal een kunst voor kunstenaarsmentaliteit wat vind je hier van?
– Wat is je achtergrond/ervaring in de kunst.
Video-schets: Droom (Vannacht droomde ik dat ik sprong en een lange tijd niet op de grond terug kwam, bleef zweven, en dacht: de zwaartekracht werkt toch anders dan we wel denken.):
DAG 2: EEN NACHT VOORBIJ, OP WEG NAAR EEN STATEMENT
Amsterdam, dinsdag 24 november, 12:43
Mijn eerste nacht was er één meer van ideeën dan van slapen. Met mijn logboek naast mij probeerde ik mijn hoofd te legen. In het donker met licht van mijn mobiel, verlichte ik de toe te voegen beelden in woorden.
Poëzie kwam voorbij:
Er is veel wat van
Binnen naar buiten gaat
Maar het lost op in de hoeveelheid
(en nu rond ik af, want dat had ik mezelf beloofd in mijn evenveel wakker als slapende staat van zijn:)
Van allen die hun ruimten verlaten
Hoewel het uit bovenstaande niet blijkt, heeft
De binnenwereld de buitenwereld nodig
Zonder is de ruimte van de vier muren eenzaam
De chaos van buiten
Vormt de trefzekerheid van de eigenheid
Het heeft elkaar nodig
Een mooie balans
Binnen of buiten wil ik verlaten vandaag en het onderwerp vinden waar mijn kunstperformance uit zal ontstaan. Het is snel vrijdag. Zeker is dat het onderwerp vooral van buiten zal komen en in mij zich zal vormen tot een statement. Wat gaat vandaag mij brengen?
De vrijheid die ik heb om binnen te zijn of naar buiten te gaan zal ik vandaag benutten.
Resultaatje 2: zojuist gemaakte schetsen, van binnen naar buiten en van binnen naar binnen
Amsterdam, woensdag 25 november, 00:37
Zometeen dat ene nachtje erover slapen om er zeker van te zijn, maar het concept is er. Brainstormen in mijn eentje en later via Skype met anderen, die mij (onbedoeld) een spiegel voor houden, is net wat ik nodig had om overzicht te krijgen.
Een werk of een idee soms een week opzij leggen, werkt bij mij goed. Daar is echter nu geen tijd voor.
Morgen is een dag van beslissing. Het concept zal ik uitwerken en daarnaast verder onderzoek doen, want er zijn meer dagen dan aankomende vrijdag en ooit stoppen met ontwikkelen staat in geen agenda van mij.
Video-schetsen:
Schets 1: muren fluisteren, Schets 2: kunst moet klein blijven, Schets 3: binnen/buiten:
P.s.: Het tweede filmpje doet mij denken aan de kunstperformance van Marina Abramovic: "art must be beautiful" . Dit besefte ik mij toen ik het bedacht, maar heb het toch geschetst in beeld.
DAG 1: DE MUREN VERKENNEN
Amsterdam, maandag 23 november, 19:46
Het waait en het klettert regen tegen de ramen. De bomen zijn hoorbaar door de wind. In een behaaglijk en mooi atelier zit ik dan. Twee muren richten zich op de buitenwereld. Ramen en raamdeuren laten straatlichten en lichten uit huizen binnen. Soms wat rood licht verraad een auto. Eén van de muren grenst aan een bezem-kast-ruimte en de vierde te noemen muur heeft een deur naar de gang.
Door de regen kwam ik aan, terwijl de schemer al de avond aangaf. Door wat onverwachtheden, was ik er later dan ik wilde. Ik werd goed ontvangen en al mijn spullen liggen al uitgepakt, klaar voor een week nieuw inzicht.
Op de academie had ik weleens van een ruimte gebruik gemaakt, maar altijd voor een enkele dag en nooit alleen. Hier zitten voelt dan ook als nieuw, als mijn eerste keer in een atelier.
De ruimte heb ik inmiddels fotografisch verkend en ik heb buiten naar binnen gelaten. Zometeen vullen de geuren van eten de ruimte en daarna verken ik verder.
resultaatje 1:
Amsterdam, maandag 23 november, 23:12
resultaatje 2: binnen naar buiten:
